De gulden snede verwijst naar een wiskundige verhouding die gebruikt wordt om een esthetisch evenwicht te creëren in kunst en architectuur. Het is een wiskundige verhouding waarbij, wanneer een geheel in twee delen wordt verdeeld, de verhouding van het geheel en het grotere deel gelijk is aan de verhouding van het kleinere deel tot het geheel. Deze verhouding, meestal aangeduid met de letter “phi” (Φ), wordt uitgedrukt als ongeveer 1,618.
In de kunst en architectuur wordt de gulden snede gebruikt om een ontwerp esthetisch mooi en evenwichtig te maken. Het gebruik van deze verhouding voegt symmetrie, proportie en visuele harmonie toe aan de werken. Een van de redenen waarom de gulden snede esthetisch aantrekkelijk is, is dat deze verhouding, die vaak voorkomt in de natuur en de menselijke waarneming, een visueel evenwicht creëert.
In de kunst
De gulden snede werd tijdens de Renaissance in veel kunstwerken gebruikt. Sporen van deze verhouding zijn te vinden in de werken van Leonardo da Vinci, vooral in het schilderij Mona Lisa.
Bepaalde delen van de compositie op het plafond van Michelangelo’s Sixtijnse Kapel zijn gebaseerd op de gulden snede.
In de architectuur
In de oude Griekse architectuur werd de gulden snede gebruikt in vele details zoals de zuilen van de Parthenon tempel en het tongewelf.
Sommige gebouwen in de islamitische architectuur dragen sporen van de gulden snede. Het effect van deze verhouding is vooral te zien in koepel- en minaretontwerpen.
De gulden snede kan niet alleen bijdragen aan de esthetische aantrekkingskracht van een ontwerp, maar ook aan de interactie met de kijker of gebruiker. Het gebruik van de gulden snede hangt echter volledig af van de voorkeur van de ontwerper en elke ontwerper kan deze verhouding op een andere manier toepassen of verkiezen.